استقلال برای همه کودکان یک شکل ندارد. برای یک کودک، آوردن قاشق پیشرفت مهمی است؛ برای دیگری، انجام چند مرحله لباس پوشیدن. در حمایت از کودک اوتیستیک، بهتر است از فعالیتی شروع کنیم که برای خود کودک و خانواده معنا دارد و با توان ارتباطی، حرکتی و حسی او هماهنگ است.
پیش از آموزش، مانع را پیدا کنید
ندادن همکاری همیشه به معنی نخواستن یادگیری نیست. کودک ممکن است مرحله بعد را نداند، از بافت لباس ناراحت شود یا هنگام نشستن تعادل کافی نداشته باشد. درد، یبوست و ناراحتی پوستی هم میتوانند رفتار را تغییر دهند. اگر دشواری ناگهان بیشتر شده، علت جسمی را بررسی کنید. مشاهده دقیق همان کار در خانه و شنیدن تجربه کودک به انتخاب کمک درست منجر میشود؛ نام تشخیص بهتنهایی روش آموزش را تعیین نمیکند.
یک هدف کوچک و قابلسنجش انتخاب کنید
بهجای هدف کلی «مستقل شود»، کاری مشخص تعریف کنید؛ مثلاً کودک پس از آمادهشدن شلوار، آن را تا بالا بکشد. ابتدا بزرگسال مراحل سخت را کمک میکند و کودک بخشی را که میتواند انجام میدهد. کمک را تدریجی کم کنید و فرصت پاسخ بدهید. تمرین هنگام عجله یا خستگی شدید معمولاً دشوارتر است. بهتر است خانواده و درمانگر درباره تعداد مراحل، نوع کمک و نشانه موفقیت توافق روشن داشته باشند.
مشارکت را بهجای اطاعت صرف بسنجید
بررسی کنید کودک با کمک کمتر و ناراحتی پایینتر در کار نقش میگیرد یا فقط بزرگسال کار را سریعتر تمام میکند. برای اعلام توقف یا درخواست کمک هم راهی قابلفهم فراهم کنید.
لباس پوشیدن را قابلپیشبینی کنید
لباس ساده با بست قابلمدیریت و محل نشستن باثبات میتواند بار فعالیت را کم کند. لباسها را به ترتیب آماده کنید و در صورت مفیدبودن از تصویر یا نمونه استفاده کنید. از کودک درباره راحتی بافت و اندازه سؤال کنید. حق انتخاب بین دو گزینه مناسب میتواند مشارکت را بیشتر کند. اگر فقط یک مرحله دشوار است، همان را تمرین کنید؛ لازم نیست کودک هر بار تمام فرایند را از ابتدا با کمک زیاد تکرار کند.
غذا خوردن را از نگرانی بلع جدا کنید
برای استفاده از قاشق، وضعیت نشستن، فاصله ظرف و اندازه ابزار مهماند. میتوان چند لقمه با کمک کمتر را هدف قرار داد و همزمان زمان وعده را آرام نگه داشت. محدودیت غذایی همیشه حسی نیست؛ درد، مهارت جویدن یا مسائل تغذیهای هم مطرحاند. سرفه و خفگی، تغییر صدا بعد از خوردن، کمآبی یا کاهش وزن نیاز به ارزیابی تخصصی دارند. تغییر بافت غذا یا تمرین بلع نباید خودسرانه تجویز شود.
توالت رفتن به راحتی و ارتباط نیاز دارد
پشتیبانی مناسب پا، نشیمن پایدار و قابلفهمبودن مراحل میتواند کمک کند. بررسی کنید کودک چطور نیازش را اعلام میکند و آیا صدای سیفون یا تماس دستمال آزاردهنده است. برنامه باید بدون تنبیه، نشستن طولانی اجباری و فشار برای موفقیت فوری باشد. یبوست، دفع دردناک یا مشکل تازه ادراری نیاز به بررسی پزشکی دارد. تا رفع درد، افزایش تمرین رفتاری ممکن است مشکل اصلی را حل نکند.
مهارت را به محیط واقعی منتقل کنید
اگر کار در اتاق درمان موفق است اما در خانه نه، تفاوت ابزار، نوع کمک و زمان را بررسی کنید. تمرین با وسایل روزمره و هماهنگی والدین و مدرسه انتقال مهارت را آسانتر میکند. نتیجه را فقط با سرعت نسنجید؛ ناراحتی کمتر، مشارکت بیشتر و کمک مناسب نیز مهماند. استفاده از تصویر یا وسیله سازگار میتواند بخشی از استقلال باشد. هدف این حمایت، افزایش اختیار و کیفیت زندگی کودک است، نه شبیهکردن اجباری رفتار او به دیگران.
منابع آموزشی
- NHS — Bedfordshire and Luton — حمایت از لباس پوشیدن کودک
- NHS — Lancashire and South Cumbria — لباس پوشیدن و درآوردن
- NHS — Children and Family Health Devon — توالت رفتن و تفاوتهای حسی
- NHS — Just One Norfolk — حمایت هنگام غذا خوردن
- NICE — CG170 — حمایت از افراد اوتیستیک زیر ۱۹ سال
- NICE — QS51 — بررسی محرکهای رفتار چالشبرانگیز در اوتیسم
- American Academy of Pediatrics — کاردرمانی کودکان: راهنمای خانواده
- NHS — مراقبت از کودک دارای ناتوانی
