بسیاری از والدین می‌گویند کودک صدای آهنگ یا بسته خوراکی را می‌شنود، پس شنوایی‌اش مشکلی ندارد. این مشاهده مفید است، اما برای بررسی همه جنبه‌های شنیدن کافی نیست. وقتی درباره فهم زبان، کم حرف زدن یا واضح نبودن گفتار نگرانی وجود دارد، ارزیابی شنوایی بخش مهمی از مسیر بررسی است.
شنیدن صدا با دسترسی روشن به گفتار یکسان نیست
کاهش شنوایی می‌تواند خفیف، یک‌طرفه یا متغیر باشد. ممکن است کودک بعضی صداها را بشنود اما بخش‌هایی از گفتار را، به‌خصوص در محیط شلوغ، از دست بدهد. از طرف دیگر، پاسخ ندادن به صدا همیشه ناشی از کاهش شنوایی نیست و توجه یا عوامل دیگر هم نقش دارند. آزمون تخصصی به تفکیک این احتمال‌ها کمک می‌کند.
چه مشاهده‌هایی را گزارش کنیم؟
درخواست مکرر برای تکرار، زیاد کردن صدا، پاسخ متفاوت در موقعیت‌ها، نزدیک شدن به گوینده یا نگرانی درباره رشد گفتار را یادداشت کنید. تاریخ عفونت گوش، درد، ترشح و نتیجه آزمایش‌های قبلی را هم اطلاع دهید. نبودن این نشانه‌ها همه مشکلات را رد نمی‌کند و وجود یکی از آن‌ها نیز به‌تنهایی تشخیص نیست.
قبولی در غربالگری نوزادی ارزشمند است، اما وضعیت همان زمان را بررسی می‌کند. اگر بعداً نگرانی تازه ایجاد شود، نتیجه قبلی دلیل کنار گذاشتن ارزیابی نیست. مراجعه را تا سن همکاری با آزمون بزرگسالان عقب نیندازید.
مایع گوش میانی و نوسان شنوایی
برخی مشکلات گوش میانی می‌توانند شنیدن را برای مدتی کاهش دهند. این وضعیت در همه کودکان اثر یکسانی بر زبان ندارد؛ مدت، شدت و عوامل دیگر مهم‌اند. کودک دارای عفونت‌های مکرر یا نگرانی گفتار ممکن است به بررسی پزشک و شنوایی‌شناس نیاز داشته باشد.
درمان دارویی، تصمیم درباره لوله تهویه و بررسی ساختمان گوش بر عهده پزشک مربوط است. ارزیابی زبان و حمایت از ارتباط می‌تواند با بررسی پزشکی هماهنگ شود؛ لازم نیست یکی را بدون دلیل تا پایان دیگری متوقف کنیم.
آزمون برای کودک خردسال چگونه انتخاب می‌شود؟
شنوایی‌شناس بر اساس سن، رشد و توان همکاری، روش مناسب را انتخاب می‌کند. بعضی آزمون‌ها پاسخ رفتاری کودک به صدا را بررسی می‌کنند و برخی اطلاعات عینی از عملکرد بخش‌هایی از دستگاه شنوایی می‌دهند. بررسی گوش میانی نیز ممکن است لازم باشد. تفسیر مجموعه نتایج مهم‌تر از برداشت خانواده از یک عدد یا یک آزمون است.
پرسش‌هایی درباره نتیجه آزمون
از متخصص بپرسید آیا هر دو گوش و محدوده‌های لازم بررسی شده‌اند، نتیجه چه محدودیتی دارد و پیگیری چه زمانی لازم است. اگر پاسخ آزمون کامل نبوده، ناقص بودن ارزیابی را با طبیعی بودن شنوایی یکی ندانید.
تا زمان بررسی، ارتباط را قابل‌دسترس‌تر کنیم
پیش از حرف زدن توجه کودک را جلب کنید، نزدیک و روبه‌روی او باشید و صدای زمینه را کم کنید. با جمله روشن و طبیعی صحبت کنید و در صورت نیاز اشاره یا تصویر اضافه کنید. این حمایت‌ها جای آزمون یا درمان پزشکی را نمی‌گیرند.
در بندر انزلی نیز مسیر مراجعه باید با نیاز کودک هماهنگ باشد: ارزیابی گفتار برای فهم و بیان و ارزیابی شنوایی توسط متخصص مربوط. کاهش شنوایی ناگهانی نیاز به ارزیابی فوری پزشکی، ترجیحاً همان روز، دارد؛ منتظر نوبت معمول گفتاردرمانی نمانید.